Πέμπτη 28 Σεπτεμβρίου 2023

Φαινομενολογία της αντίληψης

 O κόσμος δεν θα είναι ποτέ ξανά ο ίδιος αφότου διαβάσετε τη Φαινομενολογία της αντίληψης. Η πραγματικότητα θα διαθλαστεί μπροστά στα μάτια σας. Οι ορίζοντες και τα σημεία θα αποκτήσουν ξαφνικά άλλες διαστάσεις και θα είστε σε θέση να αντικρύζετε τα αντικείμενα σε χιλιάδες κομμάτια, μικρομερώς και ταυτόχρονα αδιαλείπτως. 


Η συζήτηση με έναν φίλο δεν θα είναι όπως άλλες φορές, αφού πλέον θα ξέρετε πως αυτό το πρόσωπο, όπως το γνωρίζετε τόσα χρονια, με όλες τις ευκολίες της οικειότητας, δεν είναι τίποτε παραπάνω από μια δική σας αντανάκλαση, όπως, εντέλει, και ολόκληρος ο κόσμος. Ακόμα και το τσίμπημα ενός κουνουπιού, το οποίο θα μπορείτε να υποδείξετε με κλειστά τα μάτια θα είναι κάτι το καινοφανές, όπως άλλωστε και η αντίληψη των χρωμάτων ή το βλέμμα με το οποίο περικλείετε ένα αντικείμενο ή έναν άνθρωπο. Η πραγματικότητα θα μεταμορφωθεί και ο κόσμος, τον οποίο αντικρίζετε με την διαρκή παρουσία της μύτης σας, μέσα από δύο ξεχωριστά μάτια που ενώνουν αποσπασματικές και κατακερματισμένες εικόνες σε μία, θα είναι πια ένας κόσμος που μπορείτε να διαμορφώσετε μέσα στα χέρια σας, σαν βρεγμένη άμμο, σε απατηλά οικοδομήματα που ίσως μείνουν στέρεα για καιρό αλλά ίσως και διαλυθούν στο επόμενο κύμα.

 Θα είστε ακομα σε θέση να καταλάβετε πως το παρόν είναι από μόνο του μια αιωνιότητα και πως κάθε στιγμή, ακόμα και η πιο μικρή και αδιάφορη πράξη, δυνητικά διεκδικεί να καθορίσει τη ζωή σας. Ο χρόνος δεν είναι ούτε παρελθόν ούτε μέλλον, αλλά μια στιγμαία και ταυτόχρονα αιώνια χρονικότητα που σας καθορίζει και την καθορίζετε. 

Με σημείο εκκίνησης τον καρτεσιανό δυϊσμό  και τα ρεύματα του εμπειρισμού και της νοησιαρχίας, ο Πόντυ ανατρέπει όλα όσα έχουμε στο νου μας ως αντίληψη και μας αποδεικνύει, πως ο κόσμος, όπως τον αντιλαμβανόμαστε είναι ένας κόσμος ιδιωτικός και ταυτόχρονα πολυσήμαντος, ένα απείκασμα της μοναχικής μας φαντασίας που με κάποιον τρόπο καταφέρνει να γίνει οικουμενικός. 

Η αναγκαιότητα της νεωτερικότητας για καθαγιασμό της πραγματικότητας από τη βία των μεγάλων συρράξεων του 20ου αιώνα οδηγεί τη φιλοσοφία μακριά από τις αόριστες φαντασμαγορίες της μεταφυσικής, πίσω στον ανατοχασμό μέσω της απλότητας, στην απλή, αν και όχι απλουστευμένη, περιγραφή των πραγμάτων. Σε ανοιχτό διάλογο με τον Χάιντεγκερ και τον Χούρσελ, η Φαινομενολογία της αντίληψης του Πόντυ, είναι ένα κείμενο διαχρονικά επίκαιρο που αγγίζει με θαυμαστό και πρωτοποριακό τρόπο αμέτρητα επιστημονικά, φιλοσοφικά και καλλιτεχνικά πεδία. Ένα βιβλιο που πρέπει να αναγνώσει κανείς ξανά και ξανά. 


Οι εκδόσεις Νήσος έκαναν άρτια δουλειά στην μετάφραση και συνολικά η έκδοση, παρά τις κάποιες μικρές αστοχίες, είναι άριστη. Θα ηταν ωστόσο χρήσιμη μια εισαγωγή και πιο εκτενής αποσαφήνιση ορισμένων φιλοσοφικών όρων που μεταφράζονται για πρώτη φορά στην ελληνική.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Ραδιοκασετόφωνο, Ιάκωβος Ανυφαντάκης

Το Ραδιοκασετόφωνο αποτελεί μια καλοστεκούμενη νουβέλα στην οποία, εκτός των άλλων, καταδεικνύεται και η μεγάλη συγγραφική εξέλιξη του Ανυφα...