Για τον Pynchon

 Το βιβλίο Για τον Pynchon, του Θανάση Μηνά, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πόλις, πρόκειται, σε γενικες γραμμες, για ενα σχετικώς χαριτωμένο τομίδιο που αποτελείται από επιφυλλιδικού τύπου κείμενα που έχουν δημοσιευτεί σε sites/blogs σχετικά με τον Πύντσον και που θίγουν περιμετρικά κάποια κομβικά, για τον συγγραφέα, σημεία του έργου του.

Υπάρχουν ωστόσο αρκετές αστοχίες που θα αναφέρω εν συνεχεία, καθώς και λάθη επιμέλειας.
Καταρχάς, τα περισσότερα κείμενα μοιάζουν να μην έχουν ξεκάθαρο στόχο και να μην καταλήγουν σε ευδόκιμη κατεύθυνση σχετικά με το έργο του Πύντσον, αλλά αποτελούν απλώς ενδιαφέροντα, για καποιους, trivia για ορισμένες λεπτομέρειες στα βιβλια του Πύντσον και τις ιστορικές προεκτάσεις τους.
Σε αρκετές περιπτώσεις ο συγγραφέας καταφεύγει σε συμπεράσματα τα οποία θεωρεί πως είναι κοινοί τόποι κι έτσι δεν μπαίνει στον κόπο να επιχειρηματολογήσει εκτενέστερα ή προβαίνει σε αξιολογικές κρίσεις που είναι κατά πολύ αποφθεγματικές, περιπτωσιολογικές και πλήρως υποκειμενικές, με αποτέλεσμα ο χαρακτήρας του δοκιμίου να θολώνει.

Στο κεφάλαιο που μιλά για το Mason και Dixon, παρασύρεται σε μια ασκόπως πολυσέλιδη ανάλυση της Σκωτσέζικης επανάστασης όπου δίνονται υπερβολικά πολλές και αχρείαστες λεπτομέρειες για γεγονότα που δεν αφορούν διόλου τον Πύντσον, με αποτελεσμα το κείμενο να ξεφεύγει κατά πολύ από μια λογοτεχνική προσέγγιση και να καταντά φλυαρία, χαρακτηριστικό που μάλλον δεν θα κινήσει το ενδιαφέρον του αναγνώστη, αν υποθέσουμε ότι αγόρασε το βιβλίο για να εντρυφήσει στην λογοτεχνία του Πύντσον και όχι για να διαβάσει μια συνοπτική εκδοχή της Σκωτσέζικης ιστορίας απο έναν δημοσιογράφο.

Ευτυχώς δεν συμβαίνει το ίδιο στο κεφάλαιο που καταπιάνεται με το Έμφυτο Ελάττωμα, όπου αναλύονται πολλές από τις pop culture αναφορές του Πύντσον και δίνονται ευσύνοπτα και χωρις πλατειασμούς ενδιαφέρουσες πληροφορίες για την σχέση των Beach Boys με το Μάνσον, που παίζουν, αμφότεροι και εξίσου, το ρόλο τους στο μυθιστόρημα.
Στο κεφάλαιο για το Against the day, από την άλλη, ο συγγραφέας αναλώνεται υπερβολικά στην ανάλυση του Western κομματιού, το οποίο δεν καλύπτει καν όλο το βιβλίο, και, παρόλο που οι κινηματογραφικές και λογοτεχνικές συσχετίσεις που αποτολμά είναι ενδιαφέρουσες, θα προτιμούσα μια ανάλυση που θα εξερευνά τις σχεσεις του Πύντσον όχι τοσο με τους σύγχρονούς του λογοτέχνες του Αμερικανικού Γουέστερν (θα περίμενα, έστω, να τον έφερνε σε αντιπαραβολή με τον αρκετα πιο συγγενεύοντα Ροθ και οχι με τον Μακάρθυ) αλλά με τις ξεκάθαρες επιρροές του, που είναι ο Τζοις, ο Ναμπόκοφ κ.ά.

Όσον αφορά την επιμέλεια, υπάρχουν κάποια λάθη ειδικά προς το τέλος του βιβλίου. Δεν ξερω αν αφορούν τον ευκαιριακό χαρακτήρα των κειμένων, αλλά σε κάποιες περιπτώσεις οι προτάσεις ξεκινούσαν νοηματικά σαν να ήθελαν να καταλήξουν σε ένα συμπερασμα το οποίο φαίνεται να ξεχνάει ο συγγραφέας στην πορεία. Υπάρχει ωστόσο, σε όλο το βιβλίο, καλός χειρισμός του λόγου, χωρίς να ξεφεύγει συχνά από τον έλεγχο του γράφοντος.

Ύστερα, στη σελίδα 140, συναντάμε ένα πολύ σημαντικό λάθος. Ο Ναμπόκοφ στο Πανεπιστήμιο του Κορνελ δεν δίδασκε creative writing αλλά Ρωσική και Ευρωπαϊκή Λογοτεχνία. Μεγάλη αβλεψία, αφού οι διαλέξεις του Ναμπόκοφ στο Κορνελ είναι το λιγότερο ιστορικές (για να μην πω μυθικες) και σημαντικότατες στη λογοτεχνική κριτική θεωρία.

Τέλος, ο Θανάσης Μηνάς, όπως και άλλοι θαυμαστές του Πύντσον, αποφαίνεται ενθέρμως καταφατικά σχετικά με την περιβόητη ποιότητα των μεταφράσεων του Κυριαζή, κάτι που προσωπικά δεν διαπίστωσα στο Έμφυτο Ελάττωμα που διάβασα πρόσφατα και για το οποίο έχω επιχειρηματολογήσει εκτενώς με παραδείγματα. Θα ήθελα και από τους υποστηρικτές της αντίθετης άποψης, ένα πλήρες κείμενο με παραδείγματα και με επιχειρήματα που να αποδεικνύει την ισχυριζομενη αναντίρρητη ποιότητα των εν λόγω μεταφράσεων. Φυσικά, θα πρέπει να αναγνώσει κάποιος όλα τα έργα για να βγάλει ασφαλές συμπέρασμα, αλλά με τις έως τώρα κρίσεις, φαίνεται να θεωρούνται πλήρως αριστουργηματικές οι συγκεκριμένες μεταφράσεις, κάτι που σίγουρα δεν ισχύει, τουλάχιστον για ένα από τα βιβλία, όπως κατέδειξα, το οποίο αναμφίβολα περιέχει σημαντικό αριθμο αστοχιών.